Przejdź do treści
Pamiętani

Pogrzeb katolicki, formalności w parafii

Do kancelarii parafialnej zanosi się odpis aktu zgonu, kartę zgonu i informację o przyjętych sakramentach. Pogrzeb odprawia się z reguły we własnym kościele parafialnym zmarłego. Inny kościół jest możliwy za zgodą jego zarządcy i po zawiadomieniu proboszcza parafii zmarłego.

Sprawdzone . To nie jest porada prawna. Przy sprawach spornych zapytaj prawnika albo notariusza.

Co zabrać do kancelarii

Lista jest krótka i w większości parafii taka sama. Zakład pogrzebowy często załatwia to za rodzinę, ale dokumenty i tak muszą pochodzić od Was.

  • odpis aktu zgonu z urzędu stanu cywilnego
  • karta zgonu, jeśli parafia jej wymaga do pochówku na cmentarzu parafialnym
  • informacja o przyjętych sakramentach, przy śmierci w szpitalu zwykle zaświadczenie od kapelana o namaszczeniu chorych
  • przy pogrzebie poza własną parafią zmarłego: zgoda zarządcy wybranego kościoła i zawiadomienie proboszcza parafii zmarłego

Która parafia

Zasada jest taka, że pogrzeb każdego wiernego powinien być z reguły odprawiony w jego własnym kościele parafialnym, czyli tam, gdzie mieszkał, a nie tam, gdzie mieszka rodzina.

Można wybrać inny kościół, ale trzeba na to zgody tego, kto nim zarządza, i zawiadomienia własnego proboszcza zmarłego. Jeśli śmierć nastąpiła poza własną parafią, a ciała nie przeniesiono ani nie wybrano innego kościoła, pogrzeb odprawia się w parafii, w której nastąpiła śmierć.

Podstawa: kan. 1177 Kodeksu Prawa Kanonicznego. Cmentarz można wybrać osobno, kan. 1180 pozostawia tu swobodę, jeśli prawo nie stanowi inaczej.

Kremacja i prochy

Kościół usilnie zaleca utrzymanie zwyczaju grzebania ciał, ale nie zakazuje kremacji, jeżeli nie została wybrana z motywów przeciwnych nauce chrześcijańskiej.

Instrukcja z 2016 roku doprecyzowuje, co dalej z prochami: mają być przechowywane w miejscu świętym, czyli na cmentarzu albo w wyznaczonym do tego miejscu. Nie zezwala się na rozrzucanie prochów, na przerabianie ich na pamiątki ani na dzielenie między poszczególne ogniska rodzinne. Przechowywanie w domu jest możliwe tylko wyjątkowo, za zezwoleniem ordynariusza.

To informacja o stanowisku Kościoła, a nie o prawie państwowym. Prawo polskie reguluje pochówek osobno.

Ofiara za pogrzeb

Nie ma państwowego cennika. Wysokość ofiar składanych z okazji sakramentów i sakramentaliów określają zebrania biskupów prowincji, a w praktyce pytacie o nią w kancelarii parafialnej.

Prawo kanoniczne stawia tu jeden wyraźny warunek: na pogrzebach nie może być żadnego faworyzowania osób, a ubodzy nie mogą być pozbawieni należnego pogrzebu. Jeśli sytuacja finansowa rodziny jest trudna, warto powiedzieć o tym wprost.

Komu odmawia się pogrzebu kościelnego

Kodeks wymienia trzy sytuacje, i tylko wtedy, gdy zmarły przed śmiercią nie dał żadnych oznak pokuty: notoryjni apostaci, heretycy i schizmatycy, osoby, które wybrały spalenie ciała z motywów przeciwnych wierze chrześcijańskiej, oraz inni jawni grzesznicy, którym nie można urządzić pogrzebu bez publicznego zgorszenia wiernych.

W razie wątpliwości decyduje ordynariusz miejsca, czyli biskup, a nie proboszcz. Warto o tym wiedzieć, jeśli spotkacie się z odmową, która wydaje się Wam niesłuszna.

Osobno kodeks przewiduje, że ordynariusz może zezwolić na pogrzeb dzieci zmarłych przed chrztem, jeśli rodzice mieli zamiar je ochrzcić, oraz osób ochrzczonych w innych Kościołach.

Pytania, które padają najczęściej

Czy samobójstwo wyklucza pogrzeb katolicki?
Kodeks Prawa Kanonicznego nie wymienia samobójstwa wśród przyczyn pozbawienia pogrzebu kościelnego. W praktyce duszpasterskiej pogrzeby takie się odbywają, a w razie wątpliwości decyzję podejmuje ordynariusz miejsca.
Czy można pochować osobę niewierzącą na cmentarzu parafialnym?
W miejscowościach bez cmentarza komunalnego zarząd cmentarza wyznaniowego ma ustawowy obowiązek umożliwić pochowanie osób innego wyznania albo niewierzących, bez jakiejkolwiek dyskryminacji. Nie oznacza to ceremonii religijnej, tylko miejsce pochówku.
Ile trwa załatwienie formalności w parafii?
Zwykle jedna wizyta w kancelarii, jeśli macie komplet dokumentów. Termin pogrzebu ustala się od razu, z uwzględnieniem kalendarza parafii i dostępności cmentarza.

Skąd to wiemy

Dalej w tej sprawie

A co jeszcze Was czeka

Ten tekst dotyczy jednej sprawy. Pełna lista formalności, dopasowana do Waszej sytuacji, z terminami i dokumentami, jest w planie.

Zobacz swój plan